အားကစားကွင်းများ သို့မဟုတ် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်လိဂ်များ မပေါ်မီက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိလူများသည် ပျော်စရာနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ဘောလုံးဂိမ်းများကို ကစားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ အစောပိုင်းတွင် ဘောလုံး (အမေရိကန်တွင် soccer ဟုလူသိများသည်) သည် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဘာသာစကားတစ်ခုအဖြစ် ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် မမျှော်လင့်ဘဲ အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်ကလပ်အသင်းများက တရားဝင်စည်းမျဉ်းများကို ဖန်တီးခဲ့သောအခါ ခေတ်သစ်ဘောလုံးသည် ပုံသဏ္ဍာန်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤမျှဝေထားသောစည်းမျဉ်းများသည် ဂိမ်းကို အခြားနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့ရန် လွယ်ကူစေခဲ့သည်။ ဗြိတိန်သည် ၎င်း၏အင်ပါယာကို ချဲ့ထွင်လာသည်နှင့်အမျှ အားကစားသည် ၎င်းနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှစစ်သားများ၊ ရေတပ်သားများနှင့် ဆရာများသည် ဘောလုံး (soccer) ကို ဥရောပ၊ အာဖရိက၊ အာရှနှင့် အမေရိကတိုက်တစ်လွှားရှိ နိုင်ငံများသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဒေသခံအသိုင်းအဝိုင်းများသည် ဤကစားနည်းကို လျင်မြန်စွာ လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ကစားနည်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဘောလုံးသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံထက် ကျော်လွန်၍ လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်မစတင်မီကပင် တပ်မတော်များသည် ဤအားကစားနည်းကို ပျံ့နှံ့စေရန် ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များသည် ဘောလုံးသည် ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှုကို တည်ဆောက်ပေးပြီး စစ်သားများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးသောကြောင့် နှစ်သက်ကြသည်။ ဗြိတိသျှစစ်သားများသည် ၁၇၀၀ ပြည့်နှစ်များမှစ၍ အစောပိုင်းဘောလုံးပုံစံများကို ကစားခဲ့ကြသည်။ ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အခြားဥရောပတပ်မတော်များသည် ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။
၁၉၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပထမကမ္ဘာစစ် စတင်ခဲ့သောအခါ ဘောလုံးသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အချို့က ယင်းအားကစားသည် စိတ်ဓာတ်ကို အထောက်အကူပြုပြီး အမျိုးသားများ စစ်မှုထမ်းရန် အားပေးသည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ အချို့ကမူ လူငယ်များသည် ပွဲကစားခြင်းမဟုတ်ဘဲ တိုက်ခိုက်သင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဗြိတိန်တွင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်လိဂ်များသည် အစပိုင်းတွင် ဆက်လက်ကစားခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ကစားသမားအများစုသည် စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
စစ်သားများသည် စစ်ပွဲသို့ဝင်ရောက်လာသောအခါ ဘောလုံးကစားနည်းကို လိုက်ပါလာကြသည်။ တပ်မတော်များသည် ဤကစားနည်းကို လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန်နှင့် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အန္တရာယ်နှင့် ပျင်းရိငြီးငွေ့မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော စစ်သားများအတွက် ဘောလုံးကစားနည်းသည် စစ်ပွဲ၏ဖိစီးမှုများမှ အနားယူစေပြီး ပုံမှန်ဘဝ၏ အခြေအနေကို သတိပေးခဲ့သည်။
တစ်ခါတစ်ရံ ဘောလုံးသည် ရန်သူ့နယ်နိမိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနှင့် ၁၉၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းအတွင်း ဗြိတိသျှနှင့် ဂျာမန်စစ်သားများသည် အနောက်ဘက်စစ်မျက်နှာ၏ အစိတ်အပိုင်းများတစ်လျှောက်တွင် တိုက်ပွဲများကို ရပ်တန့်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကတုတ်ကျင်းများမှ ထွက်ခွာကာ လက်ဆောင်များဖလှယ်ကာ သီချင်းများကို အတူတကွသီဆိုခဲ့ကြသည်။ စစ်သားအချို့သည် ပြိုင်ဘက်ကတုတ်ကျင်းများကြားရှိ No Man's Land တွင်လည်း ဘောလုံးများကို ကန်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော ပွဲများမဟုတ်ဘဲ အလွတ်သဘောကစားနည်းများသာဖြစ်သည်။ "ခရစ္စမတ် စစ်ပွဲ ရပ်စဲရေး" စစ်ပွဲ၏ လှိုင်းလုံးကြီးကို လွှမ်းမိုးမှုမရှိခဲ့သော်လည်း၊ အားကစားအပါအဝင် လူသားမျိုးနွယ်စုသည် မည်မျှနက်ရှိုင်းစွာ မျှဝေခံစားခဲ့ကြသည်ဖြစ်စေ ကွဲပြားမှုကို ခဏတာ ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့သည်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဒီဂျစ်တယ်ပြပွဲမှာ ဒီငြိမ်းချမ်းမှုအခိုက်အတန့်အကြောင်း ပိုမိုလေ့လာပါ။ ခရစ်စမတ် အပစ်အခတ်၊ ဆောင်းရာသီ ၁၉၁၄
ဘောလုံးများသည် စစ်မြေပြင်တွင်လည်း ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Loos တိုက်ပွဲအတွင်း London Irish Regiment မှ စစ်သားများသည် ဘောလုံးတစ်လုံးကို တိုက်ပွဲထဲသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်ရန် ၎င်းတို့၏ ကတုတ်ကျင်းမှ ထွက်လာစဉ် Frank Edwards အမည်ရှိ စစ်သားတစ်ဦးက ဘောလုံးကို ရှေ့သို့ ကန်ပြီး သူ့လူများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော ပစ်ခတ်မှုအောက်တွင်၊ ဤကစားနည်းသည် စစ်သားများအား စည်းလုံးညီညွတ်ပြီး ရှေ့သို့ချီတက်ရာတွင် အာရုံစူးစိုက်မှုရှိစေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ London Irish တို့သည် ဂျာမန်ကတုတ်ကျင်း သုံးခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ပျက်စီးနေသော ဘောလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ရဲစွမ်းသတ္တိ၏ အဖိုးတန်သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
အဲဒီနေ့က ဘာတွေဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတာကို ဒီဆောင်းပါးမှာ ပိုမိုလေ့လာပါ။ Loos ဘောလုံး
မွေးရပ်မြေမှာ ဘောလုံးက အရေးပါနေဆဲပါ။ ပရဟိတပွဲတွေက ဆေးရုံတွေနဲ့ စစ်သားတွေရဲ့ မိသားစုတွေအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေပေးခဲ့ပါတယ်။ စစ်ပွဲအတွင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေက စက်ရုံအလုပ်တွေ လုပ်ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်အသင်းတွေ ဖွဲ့စည်းလာတာနဲ့အမျှ အမျိုးသမီးဘောလုံးဟာလည်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီအသင်းတွေက လူအုပ်ကြီးတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ပုံငွေများစွာ ရရှိခဲ့တာကြောင့် အများပြည်သူ့ဘဝမှာ အမျိုးသမီးတွေ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်ပတ်သက်လာမှုကို ထင်ဟပ်စေပြီး အမျိုးသမီးတွေဟာ အားကစားမှာ ပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဘောလုံးသည် အသိုင်းအဝိုင်းများကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပြီး အောက်မေ့ဖွယ်ဖြစ်စေရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ လိဂ်များ ပြန်လည်စတင်ပြီး စစ်မှုထမ်းဟောင်းများ အိမ်ပြန်လာသည်နှင့်အမျှ - ဒဏ်ရာရသူများစွာ သို့မဟုတ် မမြင်ရသော ဒဏ်ရာများ ခံစားနေရသည်နှင့်အမျှ - ပွဲစဉ်များနှင့် ရန်ပုံငွေရှာဖွေမှုများသည် ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာတော့သော ကစားသမားများကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံများနှင့် အားကစားပြိုင်ပွဲများတွင် အသိုင်းအဝိုင်းများသည် အောက်မေ့ဖွယ် အားကစားကွင်းများနှင့် ကွင်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး နေ့စဉ်ဘဝတွင် အောက်မေ့ဖွယ်များကို ရက်လုပ်ကာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ ရှေ့ဆက်တိုးတက်စေရန် ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။
ပထမကမ္ဘာစစ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသော ခေါင်းဆောင်များက ဘောလုံးသည် နိုင်ငံများအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် နားလည်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသောကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဖန်တီးမှုကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ ကြိုးပမ်းမှုများကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်။ ရွာငယ်လေးများ၏ ကစားပွဲများမှသည် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများအထိ၊ ဘောလုံးသည် စစ်ပွဲမှ ပြောင်းလဲသွားသော်လည်း ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ပြီး အားကစားတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ဘဲ စစ်ပွဲ၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်တို့ဖြင့် ပုံဖော်ထားသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
