ဒုတိယစစ်မြေပြင်- ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း သူနာပြုများ
ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း သူနာပြုသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အရေးပေါ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအလေ့အကျင့်များသည် စစ်ပွဲနှစ်များ (1914-1918) အတွင်း ကြီးမားစွာပြောင်းလဲလာပြီး ယခင်စစ်ပွဲများထက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလုပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆန်းသစ်တီထွင်ထားသော အလေ့အကျင့်များတွင် သွေးသွင်းခြင်း၊ ပိုးသတ်ဆေးများ၊ ထုံဆေးများနှင့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ အသုံးပြုခြင်း။ စစ်ပွဲကာလအတွင်း အမေရိကန်ကြက်ခြေနီအသင်းဝင်ဦးရေ ၁၇၀၀၀ မှ သန်း ၂၀ ကျော်အထိ တိုးလာပြီး မှတ်ပုံတင်သူနာပြု ၂၀၀၀၀ ကို စစ်မှုထမ်းရန် စုဆောင်းခဲ့သည်။ United Kingdom တွင် Voluntary Aid Detachment (VAD) အဖွဲ့ဝင် 17,000 သည် ဆေးရုံများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် လူနာတင်ယာဉ်မောင်းများနှင့် ထမင်းချက်များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသူနာပြုဆရာမသည် ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲ (1853-1856) တွင် နေ့ရောညပါ အမှုထမ်းခဲ့သော “အမှုဆောင်ကောင်းကင်တမန်” နှင့် “မီးခွက်ပါသောအမျိုးသမီး” တို့၏ ထူးထူးခြားခြားအသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှ ၎င်း၏ဇာစ်မြစ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု၏အရေးပါမှုကို သူမနားလည်သဘောပေါက်ခြင်းသည် မရေမတွက်နိုင်သောအသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်ခဲ့ပြီး ယနေ့ကျွန်ုပ်တို့သိထားသည့်အတိုင်း သူနာပြုများအတွက် စင်မြင့်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုက်တင်ဂေးလ်၏ စံနမူနာကို ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း ပဋိပက္ခ၏ နှစ်ဘက်စလုံးမှ အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်ခဲ့သော Edith Cavell ကဲ့သို့သော ထူးထူးခြားခြား အမျိုးသမီးများက ဂျာမန် ပစ်ခတ်သည့်တပ်များရှေ့တွင် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။ အဖျက်သမား Mairi Chisholm နှင့် Elsie Knocker တို့၏ မော်တော်ဆိုင်ကယ်စီးအဖွဲ့သည် အလောင်းတော်သို့ ပို့ဆောင်ပေးရုံထက် အသက်ကယ်ဆယ်နိုင်သည့် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာနှင့် ပိုမိုနီးကပ်သော ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဆေးခန်းကို ထူထောင်ရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အလားတူ၊ ဝတ္ထုရေးဆရာ Mary Borden သည် ရှေ့တန်းနှင့်နီးသော “ဒုတိယစစ်မြေပြင်” ဟုခေါ်သော လယ်ကွင်းစခန်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ Christine Hallett က ဖော်ပြထားသည့် စစ်အတွင်း သူနာပြုတစ်ပိုင်း ဒဏ္ဍာရီများနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ပြသထားသည့် လက်ရာများ- ရဲရင့်သော စေတနာအလျောက် အကူအညီပေးသည့် ခွဲခွာမှု၊ အချစ်ရေး သူနာပြု၊ နှင့် “သူနာပြုအဖြစ် သူရဲကောင်း” တို့ ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် မြင်တွေ့ရသည့် သူနာပြုတစ်ဦးဖြစ်သော Olga Bing သည် သူမ၏ အတွေ့အကြုံများကို အစုစုအဖြစ် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ထားသည့် ပန်းချီကားများတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသော အထောက်အထားများကိုသာ ကျွန်ုပ်တို့ သိပါသည်။ Bing ကို ဤအစုစုထက်ကျော်လွန်၍ ဘာမှမသိရသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း သူနာပြုများ၏ စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အပ်နှံခြင်းအတွက် အံ့သြဖွယ်သက်သေဖြစ်သည်။
ဤပြပွဲကို အဓိကအားဖြင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခ အဲရစ် ဂူစတာ့ဗ် ကားလ်ဆန်မှ ကန်ဆက်စ်တက္ကသိုလ်၊ စပန်ဆာ အနုပညာပြတိုက်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သော ပထမကမ္ဘာစစ်ကာလ လက်ရာ ၃၀၀၀ ကျော်၏ အလွန်အရေးပါသော လက်ဆောင်တစ်ခုမှ ရေးဆွဲထားပြီး စပန်ဆာ အနုပညာပြတိုက်မှ အမျိုးသား ပထမကမ္ဘာစစ် ပြတိုက်နှင့် အထိမ်းအမှတ်သို့ ငှားရမ်းထားသည်။ ဤပြပွဲကို မစ်ဆူရီပြည်နယ်၊ ကန်ဆက်စ်စီးတီးရှိ ဖရန်စစ် မိသားစုဖောင်ဒေးရှင်းမှ ကမကထပြုသည်။